کافه کلاسیک: لورنس عربستان Lawrence of Arabia

کافه کلاسیک: لورنس عربستان Lawrence of Arabia

كارگردان: ديويد لين
تهيه‌كننده: سم اسپيگل
نويسنده: رابرت بولت، مايكل ويلسون
بازيگران: پيتر اوتول، عمر شريف، الك گينس، آنتوني كوئين، جك هاوكينز، كلود رينس، ضياء محي‌الدين
موسيقي: موريس زار
فيلم‌برداري: فردي يانگ
تدوين: ان وي كوتس
مدت‌زمان: ٢٢٧ دقيقه
زبان: انگليسي، عربي، تركي
محصول: سال ١٩٦٢ بريتانيا

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

جوايز
فيلم «لورنس عربستان» برنده ٧ جايزه اسكار از جمله: بهترين فيلم، بهترين كارگرداني، بهترين فيلم‌برداري، بهترين موسيقي متن و همچنين «پيتر اوتول» براي بهترين بازيگر نقش اول، «عمر شريف» براي بهترين بازيگر نقش مكمل مرد، «رابرت بولت» و «مايكل ويلسون» براي بهترين فيلمنامه نامزد دريافت اسكار شده‌اند.

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

خلاصه فيلم
تي.ئي.لورنس افسر دون‌پايه ارتش بريتانيا كه اطلاعات زيادي راجع به سياست و فرهنگ كشورهاي خاورميانه دارد، استخدام مي‌شود تا ببيند در باب سازماندهي قبايل پراكنده عرب چه كار مي‌تواند انجام دهد.
در اين مرحله از جنگ جهاني اول بريتانيايی‌ها به كمك و شراكت اعراب در جنگ عليه ترك‌ها كه متحد آلمان‌ها هستند، نياز دارند.
لورنس مجذوب و محو آن بيابان‌هاي بكر و دست‌نخورده و مردان يكدنده و لجوج قبايل عرب است و بلافاصله پس از آنکه شاهزاده فيصل از وي قول همكاري مي‌گيرد، تبديل به يك عرب تمام‌عيار مي‌شود.
لورنس به اتفاق دوست جديدش «شريف علي»، بندر حياتي عقبه را فتح مي‌كند و همچون قهرماني مورداستقبال قرار مي‌گيرد.
لورنس حالا آن‌قدر جسارت پيداكرده است كه بخواهد دست به اعمال نامحتمل بزند.
ترك‌ها او را به‌خاطر جاسوسي مي‌گيرند و شكنجه مي‌دهند.
همين تجربه او را به سلحشوري بي‌رحم و بي‌ملاحضه تبديل مي‌كند كه به‌خاطر لذت كشتن، مي‌كشد.
او به‌گونه‌اي معجزه‌آسا موفق مي‌شود براي فتح دمشق قبايل عرب را گردآورد، ولي كينه‌هاي كهنه به روياهايش پايان مي‌دهند.
لورنس كه خود را به‌خاطر آنچه بدان تبديل شده (يعني مردي ناموفق در انجام ماموريتش كه وجدان خود را زير پا گذاشته) ملامت مي‌نمايد، خاورميانه را ترك مي‌كند.

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

آنچه در مورد فيلم لورنس عربستان نمي‌دانيد
# ديويد لين و تهيه‌كننده (سم اسپيگل)، هر دو «مارلون براندو» را براي بازي در نقش لورنس مدنظر داشتند، اما او اين پيشنهاد را رد كرد.
# اين فيلم بنا به گزارشات، طولاني‌ترين فيلمي است كه در آن هيح ديالوگي توسط هيچ زني گفته نمي‌شود. درواقع زنان در اين فيلم تنها در چند سكانس كوتاه و آن هم از فاصله‌اي دور ديده مي‌شوند.
# براي صحنه معرفي «عمر شريف» كه در صحرا از دور دست مي‌آيد، مدير فيلم‌برداري، «فردي يانگ» از يك لنز ٤٢٨ ميلي‌متري پاناويژن استفاده كرد كه اين لنز همچنان در اختيار پاناويژن است و در ميان فيلم‌برداران به لنز ديويد لين معروف است چراكه اين لنز را به‌طور اختصاصي براي همين يك صحنه ساختند و بعد از آن ديگر از آن استفاده نشد.
# قسمت اعظم فيلم در مراكش فيلم‌برداري شده است. صحنه‌هاي حمله به قطار در اسپانيا و صحنه‌هاي تصادف لورنس در انگلستان فيلم‌برداري شده است.
# «پيتر اوتول» در يك برنامه تلويزيوني در دهه هفتاد توضيح داد كه مجبور شدند قسمتي از صحنه‌اي كه لورنس و ژنرال البني پس از جلسه‌شان از پله‌ها پايين مي‌آيند و مشغول حرف زدند هستند را دوباره فيلم‌برداري كنند، اين كار بعدها انجام شد. درواقع زماني كه از بالاي پله‌ها به پايين شروع به حركت مي‌كند، در پايين پله‌ها يك سال پيرتر شده است.
# پادشاه وقت اردن يك تيپ را در اختيار ديويد لين قرار داد تا به عنوان سياهي‌لشکر، نقش سربازان را بازي كنند. او كه به‌طور مرتب از لوكيشن فيلم ديدن مي‌كرد دلبسته يكي از عوامل فني فيلم به نام «آنتونت گاردينر» شد و در سال ١٩٦٢ با او ازدواج كرد.
# انيستيتو فيلم آمريكا اين فيلم را در ليست ١٠ فيلم حماسي برتر در جاي اول قرار داده است.
# نمايش فيلم در بسياري از كشورهاي عربي ممنوع شد، چراكه گمان مي‌كردند تصوير مخدوشي از عرب‌ها در آن به نمايش درآمده است. عمر شريف، ريس‌جمهور وقت مصر «جمال عبدالناصر» را متقاعد كرد تا فيلم را تماشا كند تا به او نشان دهد كه تصوير بدي از اعراب در آن به نمايش در نيامده است. عبدالناصر از فيلم خوشش آمد و اجازه داد تا در مصر اكران شود.
# «استيون اسپيلبرگ» كه اين فيلم را فيلم مورد علاقه‌اش در تمام زمان‌ها معرفي كرده است، تخمين زده است براي آنكه بتوان چنين فيلمي را در حال‌حاضر تهيه كرد به بودجه‌اي ٢٨٥ ميليون دلاري نياز دارد.
# از آنجايی كه فيلم‌برداري در سياهي كامل شب امكان‌پذير نبود، صحنه‌هاي شب را در طول روز با استفاده از فيلترهاي كاهش نور برروي لنز دوربين فيلم‌برداري كردند.
# صحنه تصيح رنگ و صدا شده فيلم در سال ١٩٨٩ به همت اسپيلبرگ درست به‌موقع آماده شد. نگاتيوهاي اورجينال فيلم در شرف پودر شدن بودند.
# موقع نمايش عمومي، فيلم را ٣٥ دقيقه كوتاه‌تر كردند تا صاحب سينماها را كه مي‌خواستند سودي هم كرده باشند، راضي نگه دارند.

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

نقد
نام ديويد لين در رديف نام بهترين كارگردانان جهان مطرح است. شاهكار حماسي او «لورنس عربستان»، يكي از دلايل شهرت و اعتبار او در نزد مردم و منتقدان است.
٥٠ سال در روز دوشنبه دهم دسامبر ١٩٦٢ تماشاگران سينما در «سينما ادئون لستر اسكوئر لندن» به تماشاي نسخه ٣ ساعت و ٤٢ دقيقه‌اي فيلم لارنس عربستان، اثر حماسي «ديويد لين» درباره كنل تي.ئي.لورنس نشستند. در نمايش ويژه سلطنتي علاوه بر ديويد لين و سم اسپيكل، برخي از بازيگران فيلم، ملكه اليزابت دوم و همسرش نيز حضور داشتند.
نسخه اصلي فيلم ٢٢٢ دقيقه بود، اما زمان نمايش عمومي به ٢٠٢ كاهش يافت. با اينكه ديويد لين با اكراه موافقت كرده بود، اما نسخه‌اي كه شب دهم دسامبر در لندن نمايش داده شد، نسخه كامل فيلم بود. «لورنس عربستان» در همان سال بعد از فيلم «چگونه غرب تسخير شد»، در مقام دومين فيلم پرفروش در بريتانيا قرار گرفت.
ديويد لين استاد كارگرداني فيلم‌هاي حماسي و باشكوه است و در كارنامه او فيلم‌هايی همچون «پل رودخانه كواي»، «دكتر ژيواگو»، «گذري به هند» و «دختر رايان» ديده مي‌شود.
«لورنس عربستان» شايد جاه‌طلبانه‌ترين و عظيم‌ترين فيلم ديويد لين باشد، فيلم حماسي باشكوه و پرخرج كه با شركت تعدادي از بزرگ‌ترين بازيگران سينما ساخته شد.
«لورنس عربستان» در نظرخواهي سال ١٩٩٩ موسسه فيلم بريتانيا مقام سوم را در ميان صد فيلم برتر سينماي بريتانيا كسب كرد و بعد از «مرد سوم» (كارول ريد) و «برخورد كوتاه» (ديويد لين) قرار گرفت. در نظرخواهي كارگردان‌هاي نشريه سينماي سايت اندساوند نيز به عنوان يكي از ده فيلم برتر تاريخ سينما برگزيده شد.
«اندرو ساريس» منتقد آمريكايی، در كتاب سينماي آمريكا، آن را سطحي و بسيار ضعيف ارزيابي كرد و «پيتر با گرانوويچ» فيلم‌ساز و منتقد سينما نيز آن را اثري متوسط خواند.
يكي از به‌يادماندني‌ترين صحنه‌هاي فيلم، صحنه‌اي است كه «فردي يانگ» با لنز تله بسيار قوي «عمر شريف» را همچون نقطه‌اي سياه در دل صحرا نشان مي‌دهد كه از دور، نزديك و نزديك‌تر شده و در هيبت سواري سياه‌پوش كاملا در معرض ديد تماشاگران قرار مي‌گيرد.

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

لورنس عربستان Lawrence of Arabia

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *